مراتب
آگاهي (چيتا)
در متون يوگا
به ويژه ماند وكيه اوپانيشاد ، آگاهي (چيتا) در يك حوزه اصلي و سه حوزه
فرعي و برگرفته از آن مطرح شده است. حوزه اصلي، جاگرت است. كه به مرحله
هشياري در انسان تعبير مي شود. ودر آن حواس ، عقل و نفس (با پنج حس ،
عقل و نفس )فعالند.
حوزه هاي
فرعي به ترتيب (1)
–سوانپا؛
حالت خواب و رويا بيني (2)
–
سوشوپتي ؛ حالت خواب عميق و بدون رويا كه فرد هيچگونه هشياري به بيرون
و خود ندارد.
(3)- توريا؛
حالت بيداري كه همه محسوسات و مدركات را حس و درك مي كنيم.
با انجام
مديتيشن و رسيدن به آگاهي خالص در اثر توقف فكر و حواس شخص به مرحله اي
جديد مي رسد كه همانا تجربه اي از آگاهي كيهاني اوست.
فكر نيز در
متون يوگا به پنج حالت تقسيم مي شود
1-مودرا :
حالت تار و بي تحرك فكر چون فكر در خواب
2-كشيتپا:
حالت پريشان و مضطرب
3-ويكشيتپا: حالت
متغير فكر بين مودا و كشيتپا حالت دو قطبي فكر
يك وقت آرامش و ساكن ووقتي ديگر بيقرار و مضطرب
4- اكاگرا:
حالت تمركز يافته ، فكر . احساس شادي
–
آرامش پايدار ووارستگي شخص از طريق اين حالت مي تواند وارد حالت متعالي
نيرودا شود.
5-نيرودا:
حالت كامل رهائي فكر و رسيدن به اتحاد خود با هستي . رسيدن و ماندن در
مرحله صمدي
(برزو قادري
–
راه يوگا)